|
سيب زميني
خصوصیات گیاهی:
سيب زميني از محصولات غده اي است كه نقش مهمي در نغذيه مردم جهان دارد . غده
سيب زميني داراي كربوهيدرات مي باشد و از آنجا كه عملكرد آن در هكتار بسيار
بالاست مورد توجه زيادي مي باشد .
سيب زميني با نام علمي
Solanum tuberosum
L.
گياهي است يكساله از تيره گوجه فرنگي
(Solanaceae)
غده بندی
هومون لازم براي تحريك و شروع غده بندي در برگه و تحت تأثير روزهاي كوتاه توليد
مي شود . هر چه رقم ديررس تر باشد نسبت به طول روز حساستر و غده بندي آن در
روزهاي بلند تر به تاخير بيشتري مي افتد
.
سازگاری:
سيب زميني محصولي است سرما دوست كه در نواحي گرم در پائيز و در نواحي سرد در
بهار كاشته مي شود . بهترين رشد سيب زميني در نواحي حاصل مي شود كه ميانگين
حرارت هوائي گرمترين ماه فصل رشد سيب زميني حدود 25 درجه سانتيگراد يا كمتر
باشد . رشد غدد در خاكهاي گرمتر از 20 درجه سانتيگراد كند گشته و در حرارت 30
درجه سانتيگراد كاملاً متوقف مي گردد .
توليد سيب زميني در خاكهاي نيمه سنگين نيز بشرط وجود ساختمان خوب و بكارگيري
روش مناسب كاشت موفقيت آميز خواهد بود . خاكهاي سنگين كه به غده مي چسبد موجب
اشكال در رشد ، برداشت و بازاريابي محصول مي گردد . خاكهاي عميق و بارور ، با
بافت متوسط و ساختمان عالي ، زهكش خوب و اسيديته خنثي تا كمي اسيدي بسيار مناسب
است . سيب زميني به خشكي و شوري خاك حساس است .
تناوب زراعی:
مثالهايي از تناوب سيب زميني
يونجه (4 تا 5 سال ) سيب زميني ـ چغندر قند ـ لوبيا ـ گندم ـ آيش
يونجه ( 4 تا 5 سال ) ـ سيب زميني ـ ذرت ـ ذرت خوشه اي ـ گندم ـ آيش
کود شیمیایی:
توليد هر تن سيب زميني موجب خروج 5 تا 5/6 كيلو ازت ، ، 1 تا 5/1 كيلو اكسيد
فسفر و 8 تا 12 كيلو اكسيد پتاسيم از خاك مي گردد .
تاریخ کاشت:
حرارت مناسب خاك براي جوانه زدن غدد سيب زميني 20 تا 25 درجه سانتي گراد است .
کنترل علفهای هرز:
استفاده از علف كش تريفلورالين بصورت بعد از كاشت و اختلاط آن با خاك سطحي
بوسيله چنگك گردان يا دندانه سبك يا پاشيدن داكتال بصورت بعد از كاشت در كنترل
علفهاي هرزي كه جوانه مي زنند مؤثر است . همچنين چون علفهاي هرز سريعتر از سيب
زميني سبز مي شود مي توان از علف كش گراماكسون نيز تا چند روز قبل از سبز شدن
سيب زميني استفاده و علفهاي هرز سبز شده را كنترل كرد.
آفات و امراض:
سیب
زمینی مورد حمله آفات عمومی زیادی از جمله کرم برگخوار چغندر قند شب پره گاما
شب پره زمستانی کرم اگروتیس شته سیاه باقلا مگس لوبیا تریپس توتون کرم سفید
ریشه و کرم مفتولی ریشه قرار می گیرد .
پروانه
كله مرده با نام علمي
Acherontia
atropos
حشره اي است كه به علت وجود نقشي به شكل اسكلت سرانشان پشت سينه آن بدين اسم
ناميده شده است . لارو كامل اين پروانه حدود 15 سانتي متر طول داشته و به رنگ
زرد مايل به سبز مي باشد . لارو پروانه كله مرده از برگ سيب زميني تغذيه و از
اين طريق به محصول آسيب مي رساند . در غالب موارد اين حشره توسط پارازيت هاي
طبيعي تحت كنترل قرار داشته و خسارت آن غير اقتصادي است . در صورت لزوم ممكن
است از سموم فسفره براي مبارزه شيميائي عليه اين آفت استفاده بعمل آورد .
از بيماريهاي مهم سيب زميني در ايران مي توان به بيماريهاي مرگ ريشه ، پوسيدگي
خشك ، بوته ميري ، سفيدك داخلي و ويروسي سيب زميني اشاره نمود
بيماري پوسيدگي خشك سيب زميني از بيماريهاي انباري سيب زميني است كه توسط قارچ
بنام
Fusatium coeruleum
ايجاد مي شود . اين بيماري از طريق زخم بسهولت انتقال مي يابد و به غدد بسته
بندي شده آسيب بيشتري مي رساند . علائم پوسيدگي حدود يك تا دو ماه پس از برداشت
تدريجاً ظاهر مي گردد ، اين علائم بصورت تغيير رنگ در سطح پوست غدد و بدنبال آن
پوسيدگي خشك بافت غدد در محل تغيير رنگ است . غده هاي آلوده در نهايت خشك و
چروكيده مي گردد . مبارزه با اين بيماري از طريق عمليات بهداشتي ضد عفوني غدد
با قارچ كش تيمول . ضد عفوني انبار و تأمين شرايط مناسب انباري انجام پذير مي
باشد .
بوته ميري سيب زميني توسط قارچي بنام
Colletotrichum
coccodes
ايجاد مي شود . بوته مبتلا در حدود دوران گلدهي علائم عمومي بوته ميري نشان مي
دهد . ساير علائم بيماري وجود اسكلرتهاي سياه رنگ روي طوقه ، ريشه اصلي ،
استولونها و غدد است . مبارزه با اين بيماري از طريق عمليات بهداشتي و استفاده
از ارقام مقاوم انجام پذير است .
|