|
لوبيا روغني
خصوصیات گیاهی:
لوبيا روغني يا سويا با نام علمي
Glycine max L.
گياهي است يكساله از تيره نخود
(Leguminosae)
كه بصورت بوته اي استوار و نسبتاً پر برگ رشد مي كند .
گرده افشاني
در لوبيا روغني بصورت خودگشني است . ميزان دگرگشني به فعاليت حشرات بستگي دارد
.
نيامهاي رسيده
برنگهاي زرد ، خاكستري ، قهوه اي يا سياه ديده مي شود .
سازگاری:
لوبيا روغني
گياهي است كوتاه روز كه بيش از هر محصول زراعي ديگر نسبت به طول روز حساسيت
نشان مي دهد .
لوبيا روغني
در گروه گياهان گرمادوست قرار دارد و از اين لحاظ تا حد زيادي مشابه ذرت است .
به گرما و نور فراوان نياز دارد و به سايه اندازي علفهاي هرز حساس است .
لوبيا روغني
به خشكي حساس است . بذر در مرحله سبز شدن به زيادي رطوبت نيز حساسيت نشان مي
دهد .
به شوري خاك
حساس است . اسيديته حدود خنثي تا كمي اسيدي براي آن مناسب مي باشد .
ارقام لوبيا
روغني را مي توان از لحاظ مورد مصرف در سه گروه علوفه اي روغني و حبوبات قرار
داد .
تناوب زراعی:
بطور كلي موقعيت لوبيا
روغني در تناوب زراعي همانند حبوبات است و مي توان بعنوان فزاينده باروري خاك
در تناوب قرار گيرد .
شبدر ـ ذرت ـ
گلرنگ ـ گندم
يونجه ـ سيب
زميني ـ حبوبات ـ گلرنگ ـ جو ـ آيش
کود شیمیایی:
. چنانچه
لوبيا روغني براي اولين بار در مزرعه اي كشت مي شود بهتر است بذر آنرا با
باكتري تثبيت كننده ازت تيمار نمود .
توليد هر تن
دانه لوبيا روغني موجب خروج 60 تا 70 كيلو ازت ، 15 الي 20 كيلو اكسيد فسفر و
20 تا 25 كيلو اكسيد پتاسيم از خاك مي گردد . لوبيا روغني توان زيادي در جذب
مواد غذايي از خاكهاي فقير دارد و همانند بادام زميني مي تواند در اين خاكها
رشد خوبي داشته باشد ، بهرحال براي حصول حداكثر عملكرد لازم است كه مواد غذايي
كافي در خاك قرار داد . مقدار كود مورد نياز لوبيا روغني مي تواند صفر تا 120
كيلو در هكتار ازت و 45 تا 90 كيلو اكسيد فسفر باشد .
در اين شرايط ممكن است
تا حدود 50 كيلو در هكتار اكسيد پتاسيم نياز باشد .
تاریخ کاشت:
حداقل حرارت
خاك براي جوانه زدن و سبز شدن لوبيا روغني حدود 15 درجه سانتيگراد و حرارت
مطلوب آن حدود 30 درجه سانتيگراد است .
آبیاری:
معمولاً اولين
آبياري را بلافاصله پس از كاشت انجام و خاك را تا عمق حدود يك متر خيس مي كنند
. دومين آبياري بفاصله كمي بعد از آبياري اولي و بسيار سبك انجام مي شود تا سبز
شدن تسهيل گردد .
کنترل علفهای هرز:
توان لوبيا
روغني در مقابله با علفهاي هرز ، بخصوص در شرايط افزايش فاصله رديفهاي كاشت
بسيار كم است .
لوبيا روغني
به بسياري از علف كشها حساس است .
علف كشهاي قبل
از كاشت مانند تريفلورالين ، اپتام و لاسو و علف كشهاي قبل از سبز شدن مانند
داكتال را مي توان براي كنترل علفهاي هرز لوبيا روغني مورد استفاده قرار داد .
آفات و امراض:
از آفات اختصاصي لوبيا روغني مي توان پروانه دانه خوار
Etillo
zinkenella
را نام برد كه به ساير حبوبات نيز خسارت مي زند . كنترل اين آفت با شخم پائيزه
، يخ آب زمستانه و تناوب زراعي بصورت عدم كاشت كليه حبوبات براي 2 تا 3 سال در
ناحيه امكان پذير است . كنترل شيميايي با مشاهده مداوم مزرعه از اوايل رشدو
انجام سمپاشي با ظهور پروانه ها و مشاهده اولين آثار خسارت امكان دارد .
استفاده از سموم گوزاتيون و ديپرتكس و تكرار سم پاشي پس از 7 الي 10 روز از
نوبت اول توصيه شده است .
بيماريهاي
سفيدك داخلي لوبيا روغني ، بيماري لكه ارغواني لوبيا روغني و موزائيك لوبيا
روغني بطور پراكنده و با خصارت غير اقتصادي در مزارع لوبيا روغني ايران مشاهده
شده اند .
ظاهراً عامل بيماري بوته ميري لوبيا روغني در ايران قارچي است
بنام
Rhizoctonia solani
فآفت
كه ساپروفيت اختياري
است . مبارزه با اين قارچ با انتخاب ارقام مقاوم ، زهكشي زمين و ضد عفوني بذر
بوسيله قارچ كشهاي سيستميك مانند تيابندازول و بنوميل مي باشد .
برداشت:
معمولاً
برداشت لوبيا روغني هنگامي انجام مي شود كه نيامها زرد و خشك شده اند
موارد استفاده:
دانه خشك
لوبيا روغني 14 تا 20 درصد روغن و 30 الي 40 درصد پروتئين داد . ارقام روغني
داراي پروتئين كمتر و روغن بيشتري هستند .
كنجاله لوبيا روغني را
براي تغذيه دام مصرف مي نمايند . اما مصرف كنجاله لوبيا روغني در كشورهاي صنعتي
براي تهيه گوشت گياهي با گوشت لوبيا روغني در كشورهاي صنعتي براي تهيه گوشت
گياهي يا گوشت لوبيا روغني معمول است .
|
